| Recensie 'Gerben Mourik in Concert' de Orgelvriend, Gerco Schaap |
|
|
|
G. Mourik: Improvisation I; P. Damjakob: Sonata da Chiesa; J. Nieland: Prélude, Choral et Variations; A. Guilmant: Mélodia Op. 46; J. Worp: Fantasia nr. 2; S. Karg-Elert: Starlight Op. 108/2; J. Bonefaas: Choral I; J.S. Bach/arr. L. Vierne: Sicilienne; G. Mourik: Improvisation II
Gerben Mourik, Van den Heuvel-orgel Katarinakerk Stockholm
AAVV Organ Records 20081 - speelduur 77’56” - prijs € 18,50
Deze cd is te beschouwen als visitekaartje van zowel het Van den Heuvel-orgel in de Katarinakerk in Stockholm als van organist Gerben Mourik. In augustus is het tien jaar geleden dat de firma Van den Heuvel het nieuwe orgel voor de in mei 1990 verbrande maar weer geheel opgebouwde Katarinakerk in Stockholm voltooide. Een orgel in Frans-romantische stijl met 62 stemmen dat als een mijlpaal in het oeuvre van de Dordtse orgelbouwers mag worden aangemerkt. Gerben Mourik nam hier in oktober 2007 een boeiend, afwisselend programma op, waarin de kwaliteiten van zowel orgel als organist duidelijk tot uiting komen.
De cd opent met een Nocturne Mystique, een improvisatie in een verrassend idioom over het lied ‘In dir ist Freude’ waarin onder meer de Flûte traversière (1-2 sterk) van het Grand-Orgue te horen is. Dit register pasten de gebroeders Van den Heuvel voor het eerst toe in hun orgel in de St.-Eustache in Parijs. Mourik vervolgt met een genoteerde improvisatie van zijn collega-improvisator Paul Damjakob uit Würzburg. Het is een driedelige Sonata da Chiesa, uitgewerkt in Mozert-stijl. Hierin klinkt het orgel overigens opvallend ‘Duits’, alsof we ineens in de St. Kiliansdom in Würzburg zitten.
Na dit Mozarteske werk breekt Mourik een lans voor Jan Nielands Prélude, Choral et Variations, een stuk dat je tweedehands nogal eens tegenkomt maar dat betrekkelijk weinig uitgevoerd wordt. Niet helemaal ten onrechte: het werk graaft minder diep dan dat van de componist waaraan Nieland zich in dit werk spiegelt, César Franck, maar kent toch een aantal mooie momenten en wordt stijlvol geregistreerd. Evenmin diepgravend is de tweede Fantasia van psalmbewerker Johannes Worp, een driedelig werk dat zwaar tegen de Duitse romantiek aanleunt. Bij mijn weten is dit een cd-première en het is de vraag of iemand het ooit nog eens zal vastleggen.
Zeer origineel is daarentegen weer het impressionistische Starlight van Sigfrid Karg-Elert waarin de componist feillos de stemming weet te verklanken die je “unter dem gesternten Himmel” kunt ondergaan. Hierin horen we een weelde aan strijkergeluiden. Verrassend is ook de programmering van Jan Bonefaas’ eerste Choral. Bonefaas schreef dit werk in 1972 ter gelegenheid van de zestigste verjaardag van zijn oud-leraar Feike Asma. Bijzonder verhelderend is het om de in het cd-boekje afgedrukte brief van Asma aan Bonefaas te lezen. Asma laat zich in deze brief kennen als iemand die opvallend goed inzicht heeft in het compositiemétier. Hij geeft Bonefaas aanwijzingen hoe deze zijn Choral, dat Asma zich op dat moment eigen maakt ten behoeve van een radio-opname, bondiger en compositorisch sterker kan maken. Aangezien de maten waarover Asma schrijft niet in het uiteindelijke werk te vinden zijn, is het duidelijk dat Bonefaas Asma’s adviezen heeft opgevolgd.
De cd besluit met een tweede improvisatie over ‘In dir ist Freude’. Na een meditatieve inleiding met kleurrijke harmonieën op de al even kleurrijke strijkers en fluiten kan de vreugdevolle, virtuoze finale niet uitblijven!
Zo gedreven en energiek als Gerben Mourik is, getuigen zijn vertolkingen op deze cd toch van innerlijke rust. Luister maar eens naar zo’n Mélodie van Guilmant, de door Vierne bewerkte Sicilienne van Bach of naar dat wonderschone Starlight van Karg-Elert.
De opname is aan de directe kant; daardoor klinken de zachter geregistreerde werken mooi gedetailleerd maar loopt de klank in fortissimopassages soms wat dicht. De documentatie bij de cd (Nederlands en Engels) is voortreffelijk.
Kortom: een aanrader!
Gerco Schaap |
| < Vorige item | Volgende item > |
|---|